باره علم داوود فرموده : « وَآتَيْناه الْحِكْمَةَ وَفَصْلَ الْخِطابِ » « 1 » و از آياتى كه به علم سليمان اشاره كرده آيه « فَفَهَّمْناها سُلَيْمانَ وَكُلًّا آتَيْنا حُكْماً وَعِلْماً » « 2 » كه ذيل آيه ، شامل علم و حكمت هر دو مىشود . * ( « وَقالا الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي فَضَّلَنا عَلى كَثِيرٍ مِنْ عِبادِه الْمُؤْمِنِينَ » ) * - مراد از اين « برترى دادن » ، يا برترى به علم است ، كه چه بسا سياق آيه نيز آن را تاييد مىكند و يا برترى به همه مواهبى است كه خداى تعالى به آن جناب اختصاص داده ، مانند : تسخير كوه ها و مرغان و نرم شدن آهن براى داوود و ملكى كه خدا به او ارزانى داشت و تسخير جن و حيوانات وحشى و مرغان و همچنين تسخير باد براى سليمان و دانستن زبان حيوانات و سلطنت كذايى سليمان و اين احتمال دوم ، يعنى ، برترى آن دو بزرگوار بر ساير مردم از جهت همه مواهبى كه خدا به آن دو ارزانى داشته از اطلاق كلمه « فضلنا » استفاده مىشود . و اين آيه شريفه يعنى آيه * ( « وَقالا الْحَمْدُ لِلَّه . . . » ) * به هر تقدير ، - چه به احتمال اول و چه به احتمال دوم - به منزله نقل اعتراف آن دو بزرگوار بر تفضيل الهى است . پس در نتيجه ، اين اعتراف و اعترافهايى كه بعدا از سليمان نقل مىشود مثل شاهدى است كه مدعاى صدر سوره را كه به مؤمنين بشارت مىداد به زودى پاداشى به آنان مىدهد كه مايه روشنى دل و ديده شان باشد اثبات مىكند . * ( « وَوَرِثَ سُلَيْمانُ داوُدَ . . . » ) * يعنى سليمان مال و ملك را از داوود ارث برد . و اينكه بعضى « 3 » از مفسرين گفته‌اند : مراد از اين ارث ، ارث بردن نبوت و علم است ، صحيح نيست ، براى اينكه نبوت ارثى نيست ، چون قابل انتقال نيست ، و اما علم ، هر چند با نوعى عنايت و مجاز مىتوان گفت كه قابل انتقال است - نه حقيقتا - براى اينكه استاد ، علم را از خود به شاگرد انتقال نمىدهد ، و گرنه بايد ديگر خودش علم نداشته باشد ليكن اين انتقال مجازى هم ، در علم فكرى است ، كه با درس خواندن به دست مىآيد و علمى كه انبياء اختصاص به آن داده شده‌اند ، از مقوله درس خواندن نيست ، بلكه كرامتى است از خدا به ايشان ، كه دست فكر و ممارست بدان نمىرسد ، ممكن است با همان عنايت و مجازگويى بگوييم فلان مرد عادى علم را از پيغمبرى ارث

--> ( 1 ) به وى حكمت و علم داورى داديم . سوره ص ، آيه 20 . ( 2 ) ما حكمت را به سليمان فهمانديم ، و هر يك از انبياء را حكمى و علمى داديم . سوره انبياء ، آيه 79 . ( 3 ) روح المعانى ، ج 19 ، ص 170 .